ZAKON O VINU, RAKIJI, ŽESTOKIM ALKOHOLNIM PIĆIMA I LIKERIMA

PREDLOG, 2002. godine

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se proizvodnja i promet grožđa i voća namenjenog za proizvodnju vina i rakije, proizvodnja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, zaštita vina i rakije proizvedenih na određenom geografskom području koje se odlikuje posebnim klimatskim, zemljišnim i ostalim uslovima, kao i uslovi za stavljanje u promet vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Član 2.

Vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri moraju da ispunjavaju propisane norme kvaliteta i uslove u pogledu pakovanja i deklarisanja, utvrđene ovim zakonom i propisima kojima se uređuje njihov kvalitet.

Član 3.

Zabranjeno je u prostorijama u kojima se proizvodi vino i rakija držati, odnosno u proizvodnji vina i rakije upotrebljavati šećer, etanol i druga sredstva kojima se mogu povećati količine i menjati propisani prirodni sastojci vina i rakije, ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Član 4.

Odredbe ovog zakona ne odnose se na proizvodnju vina i rakije koje građanin proizvodi za sopstvenu potrošnju.

II. PROIZVODNJA GROŽĐA, VOĆA, VINA, RAKIJE, OSTALIH ŽESTOKIH ALKOHOLNIH PIĆA I LIKERA

Član 5.

Proizvodnjom grožđa i voća namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije može da se bavi preduzeće, odnosno drugo pravno i fizičko lice koje to grožđe i voće proizvodi u sopstvenom vinogradu ili voćnjaku ili u vinogradu i voćnjaku koji se koristi po drugom pravnom osnovu i koje je upisano u registar proizvođača grožđa, odnosno voća.

Proizvođač grožđa i voća iz stava 1. ovog člana ministarstvu nadležnom za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo) podnosi zahtev za upis u registar proizvođača grožđa i voća.

Ministar nadležan za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministar) propisuje bližu sadržinu registra proizvođača grožđa i voća.

Član 6.

Preduzeće, odnosno drugo pravno i fizičko lice može da se bavi proizvodnjom vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera (u daljem tekstu: proizvođač), ako ispunjava sledeće uslove:

1. ima odgovarajuće prostorije, sudove i uređaje za preradu grožđa i voća u kljuk, vrenje (fermentaciju), destilaciju, doradu, starenje, čuvanje i manipulaciju vina, odnosno rakije, kao i odgovarajuće prostorije i sudove za smeštaj etanola, druge neophodne sirovine i gotove proizvode, uređaje i opremu za proizvodnju ostalih žestokih alkoholnih pića i likera;
2. ima laboratoriju i laboratorijsku opremu za ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ili da ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera obezbeđuje preko ovlašćene laboratorije koja je registrovana za vršenje delatnosti usluga kontrole kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera;
3. ima odovarajuće uređaje za punjenje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalno pakovanje, osim ako vino, odnosno rakiju stavlja u promet u rinfuznom stanju ili koristi uslužno punjenje.
4. ima higijenski ispravnu tekuću hladnu i toplu vodu;
5. ima obezbeđeno uklanjanje otpadnih voda i materijala na higijenski način i obezbeđena sredstva za održavanje lične i opšte higijene.

Član 7.

Proizvođač vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera dužan je da obezbedi stručno rukovođenje procesom proizvodnje tih pića.

Procesom proizvodnje može da rukovodi lice sa završenim VII1 stepenom stručne spreme koje je po programu studija položilo predmete iz oblasti tehnologije vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, sa najmanje dve godine radnog iskustva na poslovima proizvodnje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Član 8.

Proizvođač može da otpočne i da obavlja proizvodnju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera i njihovo punjenje u originalno pakovanje ako ispunjava uslove iz čl. 6. i 7. ovog zakona, a proizvođač - fizičko lice ako ispunjava uslove iz člana 6. ovog zakona.

Ispunjenost uslova iz stava 1. ovog člana utvrđuje Ministarstvo.

Kad se utvrdi da podnosilac zahteva ispunjava propisane uslove za proizvodnju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, proizvođač se upisuje u registar proizvođača vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Registar iz stava 3. ovog člana sadrži naročito: podatke o proizvođaču vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera; vrsti i količinama vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera koje proizvodi; dokaze o obezbeđenim sirovinama za proizvodnju vina i rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Ministar propisuje bližu sadržinu registra iz stava 3. ovog člana.

Član 9.

Grožđe i voće namenjeno za proizvodnju vina, odnosno rakije mora da potiče od sorti vinove loze i od vrste i sorte voćaka čije je gajenje dozvoljeno posebnim propisom i koje su preporučene ili dozvoljene za pojedina vinogradarska, odnosno voćarska područja, u skladu sa propisom o rejonizaciji vinogradarstva, odnosno rejonizaciji voćarstva.

Član 10.

Berba grožđa i voća namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije može da se vrši samo u vreme kada grožđe i voće dostigne odgovarajuću tehnološku zrelost za određeno područje i vrstu, odnosno sortu.

Zabranjena je prerada grožđa u vino ako to grožđe ne obezbeđuje kvalitet vina utvrđen posebnim propisom.

Član 11.

Zabranjeno je povećavanje sadržaja šećera u soku, širi ili kljuku od grožđa ili voća namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije.

Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, proizvođač vina može da povećava sadržaj šećera u širi ili kljuku od grožđa pod uslovima i na način utvrđen posebnim propisom, a po odobrenju Ministarstva.

Odobrenje iz stava 2. ovog člana izdaje se na osnovu mišljenja ovlašćenog preduzeća, odnosno drugog pravnog lica i važi za količine grožđa, šire ili kljuka od grožđa na koje se odnosi zahtev.

Povećanje sadržaja šećera u širi ili kljuku od grožđa vrši se u prisustvu republičkog poljoprivrednog inspektora.

Zabranjeno je povećavanje sadržaja šećera u širi ili kljuku od uvezenog grožđa.

Proizvođač koji na osnovu odobrenja iz stava 2. ovog člana izvrši povećavanje slasti šire ili kljuka od grožđa dodavanjem šećera, dužan je da utvrdi deo dobiti koja nastaje kao razlika u ceni između cene šećera u grožđu određenih sorti i cene dodatog šećera i ta dobit je prihod buxeta Republike Srbije.

Član 12.

Fizičko lice koje je registrovano za pružanje usluga pečenja rakije za potrebe građana, ne može tu uslugu naplaćivati u naturi (rakijom).

Član 13.

Proizvođač grožđa i voća namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije dužan je da vodi podatke o proizvedenoj količini grožđa i voća po vrstama i sortama, količinama i kvalitetu ubranog grožđa i voća i da istu čuva trajno.

Proizvođač vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera dužan je da vodi podatke o upotrebljenoj sirovini, nazivu, količini i jačini proizvedenog vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u proizvodnom listu za svako vino, odnosno rakiju, odnosno žestoko alkoholno piće i liker posebno i da čuva dokumentaciju koja se odnosi na proizvodnju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera trajno, računajući od dana zadnje prodaje pića.

Član 14.

Proizvođač je dužan da na sudu sa vinom, odnosno rakijom u rinfuznom stanju istakne deklaraciju sa podacima o:

1. poreklu grožđa ili voća (sopstvena proizvodnja, kupljeno, uvezeno);
2. nazivu vina, odnosno rakije;
3. godini proizvodnje;
4. sadržaju alkohola u zapreminskim procentima;
5. količini vina, odnosno rakije;
6. nazivu geografskog područja (geografsko poreklo) za vino, odnosno rakiju sa zaštićenim geografskim poreklom i
7. broju i datumu izdatog uverenja - dokaza o ispitanom i utvrđenom kvalitetu vina, odnosno rakije.

Proizvođač je dužan da posebno označi vino, odnosno rakiju koje je potrebno preraditi ili doraditi, sa naznakom nedostataka u odnosu na propisani kvalitet.

III. ISPITIVANJE KVALITETA

Član 15.

Vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri, pre deklarisanja i stavljanja u promet, podležu obaveznom ispitivanju i utvrđivanju kvaliteta na način utvrđen propisom o kvalitetu i metodama o njegovom ispitivanju i utvrđivanju.

Ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera može da obavlja preduzeće, odnosno drugo pravno lice koje je registrovano za obavljanje poslova ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera i ako:

1. ima laboratoriju i laboratorijsku opremu za vršenje odgovarajućih ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije i ostalih žestokih alkoholnih pića i likera;
2. ima prostoriju za smeštaj i čuvanje njihovih uzoraka;
3. ima u radnom odnosu na neodređeno vreme sa punim radnim vremenom najmanje jedno lice sa završenim VII1 stepenom stručne spreme koje je po programu studija položilo predmete iz oblasti tehnologije vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, sa najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima proizvodnje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera koje obavlja stručno rukovođenje poslovima ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Preduzeće, odnosno drugo pravno lice može da otpočne i obavlja poslove ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ako ispunjava uslove iz stava 2. ovog člana.

Ispunjenost uslova iz stava 2. ovog člana utvrđuje Ministarstvo.

Član 16.

Preduzeće, odnosno drugo pravno lice koje vrši ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera dužno je da čuva dokumentaciju o ispitivanju i utvrđivanju kvaliteta tih pića trajno.

Član 17.

Vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri pakuju se i deklarišu u skladu sa propisom kojim se uređuje kvalitet vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Pakovanje i deklarisanje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera vrši proizvođač, odnosno uvoznik.

Podatak o odlikovanju vina, rakije, ostalog žestokog alkoholnog pića i likera stavlja se samo na količine koje su ocenjivane i koje su dobile odgovarajuće priznanje.

Član 18.

Zabranjeno je prepakivanje originalnog pakovanja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera drugog proizvođača i naknadno deklarisanje, kao i korišćenje, odnosno stavljanje na pakovanje deklaracije drugog proizvođača, kao i prodaja tako deklarisanih proizvoda.

Zabranjeno je mešanje uvezenog vina sa vinom iz domaće proizvodnje.

Zabranjeno je mešanje uvezene rakije sa rakijom iz domaće proizvodnje.

Uslužno punjenje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera iz domaće proizvodnje i uvoza može da se vrši samo za potrebe preduzeća, odnosno drugog pravnog i fizičkog lica koje je proizvođač, odnosno uvoznik vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, u smislu ovog zakona.

O uslužnom punjenju pića iz stava 4. ovog člana vodi se evidencija koja se čuva trajno.

IV. ZAŠTITA GEOGRAFSKOG POREKLA VINA I RAKIJE

Član 19.

Zaštita geografskog porekla vina i rakije obezbeđuje se kontrolom proizvodnje grožđa i voća na određenom geografskom području koje se odlikuje posebnim klimatskim, zemljišnim i ostalim uslovima, kontrolom određenih tehnoloških postupaka u proizvodnji grožđa, voća, vina i rakije, kontrolom kvaliteta vina i rakije i utvrđivanjem oznake geografskog porekla.

Član 20.

Zaštita geografskog porekla vina i rakije proizvedenih od grožđa i vina (vinjak, lozovača, komovica i dr.) vrši se prema rejonizaciji vinogradarstva, a zaštita geografskog porekla rakije proizvedene od voća (šljivovica, prepečenica, klekovača, kajsijevača, kruškovača, jabukovača i dr.) prema rejonizaciji voćarstva, utvrđenoj posebnim propisom.

Rejonizacijom vinogradarstva i voćarstva utvrđuju se granice vinogradarskih i voćarskih područja i sortiment vinove loze i voćaka za ta područja.

Zaštita geografskog porekla rakije od voća, sa područja za koje nije donet propis o rejonizaciji voćarstva, koje se odlikuje posebnim klimatskim, zemljišnim i ostalim uslovima izrazito pogodnim za proizvodnju voća od kojeg se proizvodi rakija sa specifičnim osobinama, vrši se na osnovu stručne dokumentacije proizvođača za odabrano geografsko područje.

Član 21.

Proizvođač može da proizvodi vino, odnosno rakiju sa oznakom geografskog porekla, po prethodno pribavljenoj saglasnosti Ministarstva.

Uz zahtev za izdavanje saglasnosti iz stava 1. ovog člana podnosi se stručna dokumentacija o obezbeđenoj proizvodnji grožđa, odnosno voća u određenom vinogradarskom, odnosno voćarskom području, o nazivu i količini vina, odnosno rakije koje se može proizvesti, tehnologiji proizvodnje vina, odnosno rakije i specifičnim kvalitativnim svojstvima tog vina, odnosno rakije.

Saglasnost iz stava 1. ovog člana može se izdati proizvođaču vina i rakije za sopstvenu ili ugovorenu proizvodnju grožđa, odnosno voća.

Član 22.

Grožđe i voće koje se koristi za proizvodnju vina i rakije sa oznakom geografskog porekla, kao i vino i rakija proizvedeno od tog grožđa i voća podleže obaveznoj kontroli.

Kontrolom nad proizvodnjom grožđa, odnosno voća, vina, odnosno rakije utvrđuje se da li je u proizvodnji grožđa, voća, vina i rakije primenjen propisani ili, u stručnoj dokumentaciji, utvrđen tehnološki postupak i kvalitet vina i rakije.

Član 23.

Kontrolu u procesu proizvodnje grožđa, odnosno voća, namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije sa oznakom geografskog porekla i proizvodnju vina, odnosno rakije od tog grožđa, odnosno voća, može da vrši preduzeće ili drugo pravno lice ako ispunjava sledeće uslove:

1. ima laboratoriju i laboratorijsku opremu utvrđenu posebnim propisom za ispitivanje i utvrđivanje propisanog kvaliteta grožđa, voća, vina i rakije;
2. ima u radnom odnosu na neodređeno vreme sa punim radnim vremenom diplomiranog inženjera poljoprivrede za voćarstvo i vinogradarstvo i lice sa završenim VII1 stepenom stručne spreme koje je po programu studija položilo predmete iz oblasti tehnologije vina i rakije, sa najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima u proizvodnji grožđa i voća, odnosno vina i rakije sa položenim stručnim ispitom.

Član 24.

Stručni ispit iz člana 23. ovog zakona polaže se pred komisijom koju obrazuje Ministar.

Ministar bliže propisuje način, uslove i program za polaganje stručnog ispita.

Član 25.

Poslove stručne kontrole nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije može da vrši preduzeće, odnosno drugo pravno lice koje ovlasti Ministar.

Ovlašćeno preduzeće, odnosno drugo pravno lice ne može da vrši poslove kontrole nad sopstvenom proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije.

Spisak ovlašćenih preduzeća objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije".

Član 26.

O vršenju stručne kontrole nad proizvodnjom grožđa i voća i nad proizvodnjom vina i rakije sa oznakom zaštićenog geografskog porekla proizvođač podnosi ugovor zaključen sa ovlašćenim predzećem, odnosno drugim pravnim licem Ministarstvu do 30. novembra tekuće godine za narednu godinu.

Proizvođač vina i rakije snosi troškove vršenja stručne kontrole procesa proizvodnje grožđa i voća, odnosno vina i rakije i utvrđivanja kvaliteta tog vina, odnosno rakije.

Član 27.

Utvrđivanje kvaliteta vina i rakije sa geografskim poreklom vrši se uzimanjem uzoraka vina i rakije radi ispitivanja hemijskog sastava i organoleptičkih svojstava vina i rakije.

Organoleptička svojstva vina, odnosno rakije utvrđuje komisija za degustaciju.

Komisiju iz stava 2. ovog člana obrazuje Ministar. U komisiju za degustaciju ne mogu se imenovati lica koja su učestvovala u izradi stručne dokumentacije ili u tehnološkom procesu proizvodnje grožđa, voća, vina i rakije koje je predmet zaštite, odnosno koje se ocenjuje.

Troškove rada komisije za degustaciju snosi proizvođač vina i rakije.

Član 28.

Na osnovu izvršene kontrole proizvodnje grožđa, voća, vina i rakije i izvršenog ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina i rakije sačinjava se izveštaj koji se sa stručnim mišljenjem vršioca ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina i rakije dostavlja Ministarstvu.

Na osnovu izveštaja i stručnog mišljenja iz stava 1. ovog člana Ministarstvo izdaje odobrenje za stavljanje u promet određenih količina vina, odnosno rakije sa oznakom zaštićenog geografskog porekla.

Odobrenje iz stava 2. ovog člana izdaće se proizvođaču vina, odnosno rakije po prethodnoj uplati markica za označavanje vina, odnosno rakije sa oznakom zaštićenog geografskog porekla.

Ministar propisuje sadržinu i izgled markice iz stava 3. ovog člana.

Član 29.

Prerada grožđa, odnosno proizvodnja i punjenje u originalno pakovanje vina sa oznakom zaštićenog geografskog porekla vrši se u vinogradarskom rejonu u kome je grožđe proizvedeno. Ako, iz objektivnih razloga, nije moguća prerada grožđa, odnosno proizvodnja vina u vinogradarskom rejonu u kome je grožđe proizvedeno, na zahtev proizvođača vina, Ministarstvo može da dozvoli preradu grožđa, proizvodnju stonih i kvalitetnih vina sa oznakom zaštićenog geografskog porekla i njihovo punjenje u originalno pakovanje i van tog vinogradarskog rejona.

Član 30.

Ministar donosi bliži propis o zaštiti geografskog porekla vina i rakije, sadržini stručne dokumentacije, načinu i postupku vršenja stručne kontrole, sadržini zapisnika o nadzoru, uzimanju uzoraka, organoleptičkom ocenjivanju vina i rakije, sadržini laboratorijskog izveštaja, stručnog mišljenja i obrazovanju i sastavu degustacione komisije.

V. PROMET VINA, RAKIJE, ŽESTOKIH ALKOHOLNIH PIĆA I LIKERA

Član 31.

Vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri mogu da se prodaju za neposrednu ljudsku potrošnju samo u originalnom pakovanju.

Proizvođač vina i rakije može da prodaje i kupuje vino, odnosno rakiju i u rinfuznom stanju, samo kao sirovinu za dalju doradu i preradu, uz prethodno obezbeđivanje dokaza o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina, odnosno rakije.

Dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu vina, odnosno rakije koji se stavljaju u promet u rinfuznom stanju dostavlja se kupcu uz otpremnicu.

Član 32.

Prodaju vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju može da vrši proizvođač tog vina samo u objektu u kome je vino proizvedeno.

Vino, koje se prodaje u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju u skladu sa stavom 1. ovog člana, podleže prethodnom ispitivanju i utvrđivanju kvaliteta, a dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu (laboratorijski izveštaj) mora da bude vidno istaknut na sudu iz koga se vrši prodaja vina.

Odredbe st. 1. i 2. ovog člana odnose se na stono vino bez oznake zaštićenog geografskog porekla.

Vino sa oznakom zaštićenog geografskog porekla ne može da se prodaje u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju.

Član 33.

Proizvođač, odnosno uvoznik, dužan je da vodi evidenciju o prodaji i kupovini vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju koja sadrži naročito: naziv i sedište kupca, odnosno prodavca vina, odnosno rakije i naziv, količinu i jačinu vina, odnosno rakije, kao i datum kupovine i prodaje.
Proizvođač vina koji prodaje vino u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju dužan je da vodi svaki dan evidenciju o prodaji vina, za svako vino posebno.

Član 34.

Prodaja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalnom pakovanju za neposrednu ljudsku potrošnju može da se vrši u prodavnicama koje se bave prodajom životnih namirnica ili specijalizovanim prodavnicama, kao i u ugostiteljskim objektima u skladu sa propisima koji se odnose na tu vrstu delatnosti.

Zabranjena je prodaja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalnom pakovanju na pijacama i drugim sličnim mestima.

Član 35.

Za kvalitet vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u prometu odgovaran je proizvođač pod čijim je imenom proizvod stavljen u promet, a za uvezeno vino, rakiju, ostala žestoka alkoholna pića i likera odgovaran je uvoznik.

VI. NADZOR

Član 36.

Nadzor nad sprovođenjem odredaba ovog zakona kao i drugih propisa koji se odnose na vino, rakiju, ostala žestoka alkoholna pića i likere, vrši Ministarstvo.

Inspekcijski nadzor vrši republički poljoprivredni inspektor.

Republički poljoprivredni inspektor je ovlašćen i dužan da vrši:

1. kontrolu i utvrđivanje uslova za proizvodnju grožđa, voća, vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, za ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta grožđa, voća, vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, kao i uslova za promet vina i rakije u rinfuznom stanju;
2. kontrolu u proizvodnji grožđa, voća, vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera;
3. kontrolu kvaliteta grožđa i voća namenjenog za proizvodnju vina, odnosno rakije;
4. kontrolu kvaliteta rafinisanog etanola i nerafinisanog žitnog etanola namenjenog za proizvodnju ostalih žestokih alkoholnih pića i likera;
5. kontrolu sadržaja šećera u grožđu, voću, širi ili kljuku;
6. kontrolu da li se stručni poslovi kontrole nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije sa zaštićenim geografskim poreklom, vrše u skladu sa odredbama ovog zakona i propisima donetim na osnovu ovog zakona i
7. kontrolu kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, osim zdravstvene ispravnosti, u proizvodnji i prometu.
   U vršenju poslova iz stava 3. ovog člana republički poljoprivredni inspektor može da uzima uzorke vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera bez naknade, radi ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta tih pića.

U vršenju poslova iz stava 3. ovog člana republički poljoprivredni inspektor je ovlašćen i dužan da:

1. zabrani proizvodnju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera i ispitivanje i utvrđivanje njihovog kvaliteta, ako za to nisu ispunjeni propisani uslovi ili ako se ova delatnost obavlja bez dokaza o ispunjenosti propisanih uslova;
2. zabrani stavljanje u promet vina, odnosno rakije sa oznakom zaštićenog geografskog porekla za koje nije izdato odobrenje za stavljanje u promet;
3. zabrani stavljanje u promet vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, ako ista ne odgovaraju propisanom ili deklarisanom kvalitetu;
4. zabrani stavljanje u promet rakije u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju;
5. zabrani prodaju vina i rakije u rinfuznom stanju, ako se ista obavlja na pijacama i sličnim mestima;
6. naredi otklanjanje nepravilnosti u primeni propisa o vinu, rakiji, ostalim žestokim alkoholnim pićima i likerima i odredi rok u kome se to mora učiniti;
7. oduzme vino i rakiju koja se prodaje u rinfuznom stanju na pijacama i sličnim mestima;
8. oduzme vino, rakiju, ostala žestoka alkoholna pića i likere koji su stavljeni u promet suprotno odredbama ovog zakona, ako prodavac nije proizveo ova pića ili ako se neovlašćeno bavi njihovim prometom, kao i da oduzme prevozno sredstvo, odnosno sudove u kojima se prevoze, odnosno čuvaju ta pića;
9. zahteva pomoć organa unutrašnjih poslova ako oceni da bez njihove pomoći ne može da izvrši nadzor.

Inspektor je dužan da o rezultatu analize obavesti vlasnika proizvoda od koga je uzet uzorak, a kada je analiziran uzorak iz originalnog pakovanja, obavesti i proizvođača analiziranog proizvoda.

Superanaliza može se zahtevati u roku od sedam dana od dana obaveštavanja o rezultatu analize.

Troškove ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta inspekcijskih uzoraka snosi proizvođač, odnosno drugo pravno i fizičko lice od koga je uzet uzorak, ako uzorak ne odgovara propisanom, odnosno deklarisanom kvalitetu, a Ministarstvo, ako uzorak odgovara propisanom, odnosno deklarisanom kvalitetu.

U slučaju oduzimanja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, prevoznog sredstva i sudova, inspektor donosi rešenje o oduzimanju u roku od tri dana od dana njihovog oduzimanja.

Izrečena mera zabrane iz stava 5. tačka 1. traje do otklanjanja nepravilnosti koje su je prouzrokovale.

Troškovi koji nastaju prilikom oduzimanja i čuvanja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, prevoznog sredstva i sudova, na osnovu ovlašćenja iz stava 5. tač. 7) i 8) ovog člana padaju na teret lica od kojeg su vino, rakija, ostalo žestoko alkoholno piće i liker, prevozno sredstvo i sudovi oduzeti.

Oduzeto vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri u skladu sa stavom 5. tač. 7) i 8) ovog člana, po okončanju upravnog postupka, odnosno oduzeto vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri, prevozno sredstvo i sudovi, po okončanju sudskog postupka, javnom licitacijom mogu da se prodaju drugom proizvođaču, odnosno drugom pravnom ili fizičkom licu.

Član 37.

Troškove za utvrđivanje ispunjenosti propisanih uslova iz čl. 6, 7. i 15. ovog zakona snosi podnosilac zahteva.

Troškovi iz stava 1. ovog člana utvrđuju se u skladu sa propisima o utvrđivanju naknada troškova u upravnom postupku.

Član 38.

Sredstva ostvarena prodajom oduzetog vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, prevoznog sredstva i sudova i sredstva ostvarena prodajom markica prihod su buxeta Republike.

Član 39.

Poslove inspekcijskog nadzora nad primenom odredaba ovog zakona i propisa, koji se odnose na grožđe, voće, vino, rakiju, ostala žestoka alkoholna pića i likere, može da vrši diplomirani inženjer prehrambene tehnologije biljnih proizvoda ili diplomirani inženjer poljoprivrede smera tehnologije prehrambenih proizvoda biljnog porekla ili smera za vinogradarstvo i voćarstvo ili diplomirani inženjer agronomije opšteg smera, sa najmanje tri godine radnog iskustva i sa položenim stručnim ispitom.

VII. KAZNENE ODREDBE

Član 40.

Novčanom kaznom od 200.000 do 3.000.000 dinara kazniće se za privredni prestup pravno lice ako:

1. u prostorijama u kojima se proizvodi vino i rakija drži, odnosno upotrebljava šećer, etanol i druga sredstva i materije (član 3);
2. se bavi proizvodnjom vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ili punjenjem ovih pića u originalno pakovanje, a ne ispunjava propisane uslove, odnosno nije upisano u registar proizvođača (čl. 6. i 7. i član 8. stav 3);
3. vrši povećavanje sadržaja šećera u širi ili kljuku od grožđa bez odobrenja Ministarstva (član 11);
4. ne istakne na sudu sa vinom, odnosno rakijom u rinfuznom stanju deklaraciju sa propisanim podacima (član 14);
5. pre deklarisanja i stavljanja u promet ne izvrši ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera (član 15. stav 1);
6. vrši ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, a ne ispunjava propisane uslove ili nema rešenje Ministarstva (član 15. st. 2, 3. i 4);
7. prepakuje originalno pakovanje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera drugog proizvođača, odnosno na svoje piće stavlja deklaraciju drugog proizvođača (član 18. stav 1);
8. proizvodi vino, odnosno rakiju sa zaštićenim geografskim poreklom bez saglasnosti Ministarstva (član 21);
9. stavi u promet vino, odnosno rakiju sa oznakom zaštićenog geografskog porekla za koje ne poseduje odobrenje Ministarstva za stavljanje u promet (član 28);
10. prodaje ili kupuje vino ili rakiju u rinfuznom stanju za doradu ili preradu bez dokaza o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina, odnosno rakije (član 31. stav 2).

Za privredni prestup iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 20.000 do 200.000 dinara odgovorno lice u pravnom licu.

Pored novčanih kazni za privredni prestup iz stava 1. tač. 2) i 6) i stava 2. ovog člana može da se izrekne i zaštitna mera zabrane bavljenjem proizvodnje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ili bavljenjem ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u trajanju od jedne do tri godine.

Pored novčanih kazni za privredni prestup iz stava 1. tač. 1), 3) i 7) i stava 2. ovog člana, može da se izrekne i zaštitna mera oduzimanja šećera, etanola, drugih materija, vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Član 41.

Novčanom kaznom od 20.000 do 200.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako:

1. proizvodi grožđe, odnosno voće, a nije podnelo zahtev za upis u registar proizvođača grožđa, odnosno voća ili mu je zahtev odbijen (član 5. stav 2);
2. obavlja berbu grožđa, odnosno voća koje nije dostiglo odgovarajuću tehnološku zrelost ili prerađuje u vino, odnosno rakiju grožđe, odnosno voće koje ne obezbeđuje propisani kvalitet vina, odnosno rakije (član 10. stav 1);
3. vrši povećavanje sadržaja šećera u širi ili kljuku bez prisustva republičkog poljoprivrednog inspektora (član 11. stav 4);
4. povećava sadržaj šećera u širi ili kljuku od uvezenog grožđa (član 11. stav 5);
5. ne utvrdi deo dobiti koja nastaje kao razlika u ceni između cene šećera u grožđu i cene dodatog šećera u propisanom roku ili taj deo dobiti ne uplati u korist buxeta Republike (član 11. stav 6);
6. ne vodi podatke ili ne čuva dokumentaciju u skladu sa članom 13. ovog zakona;
7. postupi suprotno odredbama člana 17. ovog zakona;
8. postupi suprotno odredbama člana 18. st. 2. i 3. ovog zakona;
9. obavlja nadzor nad proizvodnjom grožđa, odnosno voća i vina, odnosno rakije sa zaštićenim geografskim poreklom suprotno odredbama ovog zakona ili bez ispunjenosti propisanih uslova (član 23);
10. ne podnese ugovor za vršenje nadzora nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije sa zaštićenim geografskim poreklom do propisanog roka (član 26. stav 1);
11. vrši preradu grožđa i voća, odnosno punjenje vina i rakije sa zaštićenim geografskim poreklom u originalno pakovanje van područja na kome je grožđe, odnosno voće proizvedeno, dozvole Ministarstva (član 29);
12. kupcu vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju ne dostavi uz otpremnicu dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina, odnosno rakije (član 31. stav 3);
13. vrši prodaju vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju suprotno članu 32. stav 1. ovog zakona;
14. ne istakne vidno na sudu iz koga se prodaje vino u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina (član 32. stav 2);
15. ne vodi evidenciju o prodaji ili kupovini vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju ili ne vodi svaki dan evidenciju o prodaji vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju ili prodaje vino drugog proizvođača u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju (član 33) i
16. vrši prodaju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalnom pakovanju suprotno članu 34. ovog zakona.

Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 1.000 do 10.000 dinara i odgovorno lice u pravnom licu.

Pored novčanih kazni za prekršaj iz stava 1. tačka 16) i stava 2. ovog člana može da se izrekne i zaštitna mera oduzimanja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

Član 42.

Novčanom kaznom od 1.000 do 10.000 dinara kazniće se za prekršaj fizičko lice, ako:

1. u prostorijama u kojima se proizvodi vino i rakija drži, odnosno upotrebljava šećer, etanol i druga sredstva (član 3);
2. proizvodi grožđe, odnosno voće namenjeno za proizvodnju vina, odnosno rakije, a nije podnelo zahtev za upis u registar proizvođača grožđa, odnosno voća ili mu je zahtev odbijen (član 5. stav 2);
3. se bavi proizvodnjom vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ili punjenjem vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalno pakovanje, a ne ispunjava propisane uslove, odnosno nije upisano u registar proizvođača vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera (član 6. i član 8. stav 3);
4. obavlja berbu grožđa, odnosno voća koje nije dostiglo odgovarajuću tehnološku zrelost ili prerađuje u vino, odnosno rakiju grožđe, odnosno voće koje ne obezbeđuje propisani kvalitet vina, odnosno rakije (član 10. stav 1);
5. vrši povećavanje sadržaja šećera u širi ili kljuku od grožđa bez odobrenja Ministarstva (član 11. stav 2);
6. vrši povećavanje sadržaja šećera u širi ili kljuku bez prisustva republičkog poljoprivrednog inspektora (član 11. stav 4);
7. povećava sadržaj šećera u širi ili kljuku od uvezenog grožđa (član 11. stav 5);
8. ne utvrdi deo dobiti koja nastaje kao razlika u ceni između cene šećera u grožđu i cene dodatog šećera u propisanom roku ili taj deo dobiti ne uplati u korist buxeta Republike (član 11. stav 6);
9. uslužno pečenje rakije plaća ili naplaćuje u naturi - rakijom (član 12);
10. ne vodi podatke ili ne čuva dokumentaciju u skladu sa članom 13. ovog zakona;
11. ne istakne na sudu sa vinom, odnosno rakijom u rinfuznom stanju deklaraciju sa propisanim podacima (član 14);
12. pre deklarisanja i stavljanja u promet ne izvrši ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera (član 15. stav 1);
13. postupi suprotno odredbama člana 17. ovog zakona;
14. prepakuje originalno pakovanje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, drugog proizvođača, odnosno na svoje piće stavlja deklaraciju drugog proizvođača (član 18. stav 1);
15. postupi suprotno odredbama člana 18. st. 2 i 3. ovog zakona;
16. proizvodi vino, odnosno rakiju sa zaštićenim geografskim poreklom bez saglasnosti Ministarstva (član 21);
17. ne podnese ugovor za vršenje nadzora nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije sa zaštićenim geografskim poreklom do propisanog roka (član 26. stav 1);
18. stavi u promet vino, odnosno rakiju sa oznakom zaštićenog geografskog porekla za koje nema odobrenje Ministarstva za stavljanje u promet (član 28);
19. vrši preradu grožđa, odnosno voća, odnosno punjenje vina ili rakije sa zaštićenim geografskim poreklom u originalno pakovanje van područja na kome je grožđe, odnosno voće proizvedeno bez saglasnosti Ministarstva (član 29);
20. prodaje ili kupuje vino, odnosno rakiju u rinfuznom stanju za doradu ili preradu bez dokaza o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina, odnosno rakije (član 31. stav 2).
21. kupcu vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju ne dostavi uz otpremnicu dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina, odnosno rakije (član 31. stav 3);
22. vrši prodaju vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju suprotno članu 32. stav 1. ovog zakona;
23. ne istakne vidno na sudu iz koga se prodaje vino u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju dokaz o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina (član 32. stav 2);
24. ne vodi evidenciju o prodaji ili kupovini vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju ili ne vodi svaki dan evidenciju o prodaji vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju ili prodaje vino drugog proizvođača u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju (član 33) i
25. vrši prodaju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalnom pakovanju suprotno članu 34. ovog zakona.

Pored novčane kazne za prekršaj iz stava 1. tačka 3) ovog člana može da se izrekne i zaštitna mera zabrane bavljenjem proizvodnje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u trajanju od jedne do tri godine.

Pored novčanih kazni za prekršaj iz stava 1. tač. 1), 5) i 25) ovog člana, može da se izrekne i zaštitna mera oduzimanja šećera, etanola, drugih sredstava, vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera.

VIII. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 43.

Pravno i fizičko lice koje se bavi proizvodnjom i prometom grožđa i voća, odnosno vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, dužno je da svoje poslovanje uskladi sa odredbama ovog zakona u roku od jedne godine od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 44.

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o vinu i rakiji ("Službeni glasnik RS", broj 70/94).

Član 45.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".

O B R A Z L O Ž E NJ E

PREDLOGA ZAKONA O VINU, RAKIJI,
ŽESTOKIM ALKOHOLNIM PIĆIMA I LIKERIMA

I USTAVNI OSNOV

Ustavni osnov za donošenje ovog zakona sadržan je u odredbi člana 72. stav 1. tačka 5. Ustava Republike Srbije kojim je predviđeno da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje zaštitu i unapređenje biljnog i životinjskog sveta.

II RAZLOZI ZA DONOŠENJE ZAKONA

Nakon šest godina primene Zakona o vinu i rakiji praksa je ukazala na potrebu izdvajanja odredaba koje se odnose na etanol u poseban zakon. Taj momenat je iskorišćen da se donese novi Zakon o vinu, rakiji, žestokim alkoholnim pićima i likerima u kome su unete neke nove odredbe, odnosno brisane postojeće, a sve u smislu poboljšanja i preciziranja onih pravnih normi koje nisu regulisane na najadekvatniji način, s obzirom da je u pitanju oblast koja obuhvata proizvodnju, promet i korišćenje alkoholnih pića koja imaju i te kako veliki značaj u privredi Republike, a s obzirom da je u pitanju proizvod koji ima masovnu upotrebu, bitna je i kontrola kvaliteta kao i drugih vidova ispravnosti ovih proizvoda.

III SADRŽAJ ZAKONA

Ovim zakonom utvrđuju se uslovi za proizvodnju i promet, kontrola proizvodnje i kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera i zaštita geografskog porekla grožđa, voća, vina i rakije.

Definicije osnovnih pojmova upotrebljenih u zakonu usklađene su sa definicijama tih pojmova upotrebljenih u drugim zakonima ali sa određenim bližim opredeljenjem svake od njih.

U članu 2. Zakona utvrđuje se da vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri moraju ispunjavati norme kvaliteta i uslove u pogledu pakovanja i deklarisanja u proizvodnji i prometu.

Članom 3. Zakona izričito se zabranjuje upotreba nedozvoljenih sredstava u proizvodnji vina i rakije kao što su šećer, etanol i druga sredstva, kojima se mogu povećati količine i menjati propisani prirodni sastojci vina i rakije.

Članom 5. ovog zakona propisano je da proizvodnjom grožđa i voća, namenjenog za proizvodnju vina i rakije može da se bavi preduzeće, odnosno drugo pravno i fizičko lice koje je upisano u registar proizvođača grožđa, odnosno voća, čiju bližu sadržinu propisuje ministar.

U članu 6. 7. i 8. Zakona utvrđeno je da proizvođač može da obavlja proizvodnju vina, rakije, žestokih alkoholnih pića i likera i da vrši njihovo punjenje u originalno pakovanje ako ispunjava određene tehničko-tehnološke uslove, u određenim prostorijama i sa kadrovima osposobljenim za ovu vrstu proizvodnje. Predviđeno je da Ministarstvo utvrđuje uslove za obavljanje proizvodnje vina, rakije, žestokih alkoholnih pića i likera.

Član 9. i 10. regulišu da grožđe i voće namenjeno za proizvodnju vina, odnosno rakije mora da potiče od sorti vinove loze i vrsti i sorti voćaka, čije je gajenje dozvoljeno posebnim propisom u skladu sa propisom o rejonizaciji vinogradarstva, odnosno voćarstva. Berba tog grožđa i voća može da se vrši samo u vreme kada dostigne odgovarajuću tehnološku zrelost.

Članom 11. Zakona uređuje se procedura vezana za davanje odobrenja upotrebe šećera u preradi grožđa u vino, kao i vršenje nadzora. Iz tih razloga predviđeno je da Ministarstvo daje odobrenje proizvođaču da poveća sadržaj šećera u preradi grožđa u vino na osnovu nalaza republičkog poljoprivrednog inspektora. Proizvođač koji na ovaj način izvrši povećanje slasti šire ili kljuka, dužan je da utvrdi deo dobiti koja nastaje kao razlika u ceni između cene šećera u grožđu i cene dodatog šećera i ta dobit se uplaćuje u buxet Republike Srbije.

Članom 12. regulisano je pružanje usluga pečenja rakije za potrebe građana i način plaćanja te usluge.

Za sve proizvođače predviđeno je da evidentira određene podatke u proizvodnji i da čuva dokumentaciju koja se odnosi na proizvodnju vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera trajno (član 13).

Proizvođač je dužan da u proizvodnom objektu na sudu sa navedenim proizvodima u rinfuznom stanju istakne deklaraciju sa propisanim podacima (član 14).

Vino, rakija, ostala žestoka alkoholna pića i likeri pre deklarisanja i stavljanja u promet podležu obaveznom ispitivanju i utvrđivanju kvaliteta što je dužan da uradi proizvođač, odnosno uvoznik. Ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta može da obavlja preduzeće ili drugo pravno lice koje je registrovano za obavljanje poslova ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta i ako ima propisanu laboratorijsku opremu i ako za stručno rukovođenje poslovima ispitivanja i utvrđivanja kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera ima odgovarajućeg stručnjaka (član 15).

Proizvođač odnosno preduzeće ili drugo pravno lice koje vrši ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera dužno je da čuva dokumentaciju o ispitivanju i utvrđivanju kvaliteta vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera trajno (član 16). Zakonom se zabranjuje prepakivanje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera i naknadno deklarisanje.

Ovim zakonom se zabranjuje mešanje uvezenog vina sa vinom iz domaće proizvodnje.

Takođe je zabranjeno mešanje uvezene rakije sa rakijom iz domaće proizvodnje.

Uslužno punjenje vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera može da se vrši samo za potrebe preduzeća, odnosno drugog pravnog ili fizičkog lica koje je proizvođač, odnosno uvoznik vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera, u smislu ovog zakona (član 18.).

Zaštita geografskog porekla vina i rakije obezbeđuje se kontrolom proizvodnje grožđa i voća na određenom geografskom području. Svi proizvođači koji proizvode vino, odnosno rakiju mogu da ostvare ravnopravno i pravo na upotrebu oznake o zaštićenom geografskom poreklu. Osnov za ostvarivanje ovog prava proizvođač vina i rakije leži u izvornosti porekla sirovine, kao i da grožđe, odnosno voće potiče od sorti utvrđenih rejonizacijom vinogradarstva, odnosno voćarstva.

Proizvodnja vina i rakije sa oznakom gegrafskog porekla vrši se na osnovu saglasnosti Ministarstva, koja se izdaje samo za sopstvenu ili ugovorenu proizvodnju grožđa, odnosno voća.

Kontrola grožđa i voća, vina odnosno rakije koje treba da nosi oznaku zaštićenog geografskog porekla obuhvata kontrolu nad proizvodnjom grožđa, odnosno voća na terenu i utvrđivanje usklađenosti proizvodnje vina i rakije sa propisanom tehnologijom vina i rakije u stručnoj dokumentaciji, koja se dostavlja Ministarstvu.

Poslove stručne kontrole nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije može da vrši preduzeće ili drugo pravno lice koje ovlasti Ministarstvo. U slučaju kada je proizvođač ugovorio određene poslove u kontroli nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije, preduzeću, odnosno drugom pravnom licu, predviđeno je da ih mogu vršiti pod uslovima da imaju stručnjake odgovarajućih struka, stepena i smera (član 19. do 26).

Posle izvršene kontrole nad proizvodnjom grožđa i voća i nad proizvodnjom vina i rakije koje treba da nosi oznaku zaštićenog geografskog porekla predviđa se uzimanje uzoraka vina, odnosno rakije radi ispitivanja hemijskog sastava i utvrđivanja organoleptičkih svojstava vina, odnosno rakije kod preduzeća, odnosno drugog pravnog lica koje se bavi ispitivanjem i utvrđivanjem kvaliteta vina i rakije.

Zakonom je predviđeno utvrđivanje organoleptičkih svojstava uzoraka vina, odnosno rakije od strane komisije za degustaciju koju obrazuje ministar.

Na osnovu zapisnika o izvršenoj kontroli nad proizvodnjom grožđa, voća, vina i rakije kao i izveštaja o izvršenom ispitivanju hemijskog sastava, utvrđivanju organoleptičkih svojstava vina i rakije i po prethodnoj uplati markica, Ministarstvo izdaje odobrenje za stavljanje u promet određene količine vina, odnosno rakije proizvedenih u određenoj godini sa oznakom zaštićenog geografskog porekla. Sadržinu i izgled markice propisuje ministar (čl. 27. i 28).

Prometom vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera mogu da se bave samo proizvođači vina i rakije. Istovremeno mogu da prodaju i kupuju vino odnosno rakiju i u rinfuzom stanju, samo kao sirovinu za dalju doradu i preradu uz prethodno obezbeđivanje dokaza o ispitanom i utvrđenom kvalitetu tog vina odnosno rakije (član 31).

Prodaju vina u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju može da vrši proizvođač vina samo u objektu u kome je vino proizvedeno.

Ove odredbe se odnose na stono vino bez oznake zaštićenog geografskog porekla.

Vino sa oznakom zaštićenog geografskog porekla ne može da se prodaje u rinfuznom stanju za neposrednu ljudsku potrošnju (član 32).

Proizvođač je dužan da vodi evidenciju o prodaji i kupovini vina, odnosno rakije u rinfuznom stanju, a proizvođač vina koji prodaje vino u rinfuznom stanju za neposrednu ljudnju potrošnju dužan je da vodi svaki dan evidenciju o prodaji vina, za svako vino posebno (član 33).

Prodaja vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u originalnom pakovanju za neposrednu ljudsku potrošnju može da se vrši u prodavnicama koje se bave prodajom životnih namirnica ili specijalizovanim prodavnicama, kao i u ugostiteljskim objektima u skladu sa propisima koji se odnose na tu vrstu delatnosti. NJihova prodaja na pijacama je zabranjena (član 34).

Za kvalitet vina, rakije, ostalih žestokih alkoholnih pića i likera u prometu odgovoran je proizvođač pod čijim imenom je proizvod stavljen u promet, a za uvezeno vino, rakiju, ostala žestoka pića i likere odgovoran je uvoznik (član 35).

Nadzor nad sprovođenjem odredaba ovog zakona vrši poljoprivredni inspektor, čija su ovlašćenja proširena i preciznije utvrđena (član 36).

Odredbama čl. 40. do 42. Zakona utvrđene su sankcije za izvršenje privrednih prestupa i prekršaja kao i mogućnosti izricanja zaštitnih mera zbog privrednih prestupa.

Uklađivanje poslovanja sa odredbama zakona predviđeno je da se izvrši u roku od jedne godine, od dana stupanja na snagu ovog zakona (član 43).

U izradi zakona učestvovali su predstavnici pravnih i naučnih institucija (pravni, tehnološki i poljoprivredni fakultet) kao i predstavnici preduzeća koji se bave neposrednom proizvodnjom vina i rakije, i preduzeća koja se bave kontrolom kvaliteta ovih proizvoda kao i predstavnici ministarstva.

IV FINANSIJSKA SREDSTVA

Za sprovođenje ovog zakona nisu potrebna posebna finansijska sredstva. Zakonom se utvrđuje da poslove inspekcijskog nadzora vrše isključivo republički poljoprivredni inspektori čiji broj se utvrđuje Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mesta Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, na koji saglasnost daje Vlada Republike Srbije.